Price-Earnings Ratio (P/E Ratio)


ความหมาย “P/E Ratio”

คำว่า “P/E Ratio” หมายความว่าอย่างไร? Price-Earnings Ratio คืออะไร? ค่า P/E Ratio (Price-Earnings Ratio) หรือ อัตราส่วนราคาต่อกำไรต่อหุ้น/ราคาปิดต่อกำไรสุทธิ มันคืออัตราส่วนที่ได้จากการคำนวณโดยใช้ ราคาตลาดของหุ้น หารด้วย กำไรสุทธิต่อหุ้น (EPS) โดยทั่วไปแล้ว การที่บริษัทมีค่า P/E สูงสามารถตีความได้ว่า นักลงทุนคาดหวังกำไรจากการเติบโตในอนาคตหากเทียบกับบริษัทที่มีค่า P/E ต่ำกว่า การเปรียบเทียบค่า P/E กับบริษัทที่อยู่ในกลุ่มอุตสาหกรรมหรือหมวดธุรกิจเดียวกัน และ/หรือ เปรียบเทียบย้อนหลังมักจะสามารถบอกอะไรได้มากกว่าอย่างไรก็ตาม การดูแค่ค่า P/E เพียงอย่างเดียวไม่สามารถอธิบายหรือสรุปเรื่องราวทั้งหมดได้


การคำนวณ P/E Ratio

P/E Ratioราคาหุ้นปัจจุบัน x [(จำนวนหุ้นสามัญ + จำนวนหุ้นบุริมสิทธิ) – จำนวนหุ้นซื้อคืน] / กำไรงวด 12 เดือนล่าสุด

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยไม่ใช้ “กำไรสุทธิต่อหุ้นสามัญ” ในการคำนวณค่า P/E แต่จะใช้ “กำไรสุทธิที่บริษัทนั้นทำได้ในรอบระยะเวลา 12 เดือนล่าสุด” ในการคำนวณแทน ประเภทหลักทรัพย์ที่ถูกคำนวณได้แก่ หลักทรัพย์ (เฉพาะหุ้นสามัญ ยกเว้น หลักทรัพย์ที่จัดอยู่ใน หมวดธุรกิจ กองทุนรวมอหังสาริมทรัพย์), หมวดธุรกิจ, กลุ่มอุตสาหกรรม, ตลาดรวม (SET, mai), SET50 และ SET100

[สูตรการคํานวณ]


ยกตัวอย่าง P/E Ratio

หุ้น A หุ้น B
 ราคาหุ้นปัจจุบัน 100 100
 กำไรต่อหุ้น (EPS) 5 10
 P/E ratio 20 10
 เงินปันผล 5 10
 อัตราค่าตอบแทน 5% 10%

สมมุติว่าหุ้น A และ หุ้น B มีราคาเท่ากันคือ 100 บาท และจ่ายเงินปันผลคิดเป็น 100% ของกำไร จุดที่แตกต่างกันคือหุ้น A มีกำไรต่อหุ้นแค่ 5 บาทในขณะที่ หุ้น B มีกำไรมากต่อหุ้นมากถึง 10 บาท แน่นอนว่าหากสองบริษัทนี้เหมือนกันทุกอย่างแบบเป๊ะ ๆ เราก็สามารถบอกได้ว่า หุ้น B นั้นเหมาะสมกว่าสำหรับการลงทุนเพราะจะใช้เวลาคืนทุนเพียงแค่ 10 ปี ในขณะที่หุ้น A ต้องใช้เวลาถึง 20 ปีในการคืนทุน


การตีความ P/E Ratio

  N.A. บริษัทที่ไม่มีกำไรจะมีค่า P/E เป็น N.A. อย่างไรก็ตามบริษัทที่ขาดทุนก็จะมีค่าเป็น N.A. เช่นเดียวกัน แม้ว่าค่า P/E แบบติดลบจะสามารถคำนวณได้ก็ตาม
0–10 ราคาหุ้นต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริง หรือกำไรของบริษัทอาจสูงกว่าปรกติ บริษัทอาจได้กำไรจากการขายสินทรัพย์
10–17 หลาย ๆ บริษัทมีค่า P/E Ratio อยู่ประมาณนี้ อาจจัดได้ว่าเป็นมูลค่ายุติธรรม
17–25 ราคาหุ้นสูงกว่ามูลค่าประเมิน หรือ กำไรของบริษัทเพิ่มมากขึ้นกว่าเดิม อาจจัดได้ว่าเป็นหุ้นเติบโต
25+ บริษัทที่มีค่า P/E สูงมากจัดได้ว่าเป็นหุ้นเติบโตที่มีความคาดหวังสูง หรือกำไรในปีนี้มีน้อยมาก หรือกำลังอยู่ในสภาวะฟองสบู่ (Speculative Bubble)

[ข้อมูลจากวิกิพีเดีย]

ด้านบนคือตัวอย่างการตีความของค่าพีอี แต่การดูค่า P/E Ratio เพียงอย่างเดียวนั้นไม่เพียงพอสำหรับการตัดสินสถานะของบริษัท โดยทั่วไปแล้วนักวิเคราะห์จะต้องดูอย่างอื่นประกอบการตัดสินใจด้วย หลังจากเปรียบเทียบข้อมูลต่าง ๆ (เช่น P/E ของกลุ่มอุตสาหกรรม) เรียบร้อยแล้ว เราจะสามารถแบ่งค่า P/E Ratio ออกได้เป็นสามแบบคือ ต่ำกว่ามูลค่าประเมิน มูลค่ายุติธรรม และ สูงกว่ามูลค่าประเมิน (Undervalue, Fair value และ Overvalue ตามลำดับ)


P/E ratio และ การเปรียบเทียบ

การเปรียบเทียบค่า P/E ระหว่างบริษัทเป็นสิ่งที่ดี แต่ควรจะเป็นบริษัทที่อยู่ในหมวดเดียวกันด้วย เช่น กลุ่มสื่อสาร (ADVANC, TRUE, DTAC) การเอา P/E ของธุรกิจการเกษตร มาเทียบกับกลุ่มเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารคงจะไม่เหมาะสมซักเท่าไหร่ และก็คงจะบอกอะไรไม่ได้มากอีกด้วย ที่สำคัญคือต้องอย่าลืมว่าแม้ค่า P/E ที่ได้จากการเปรียบเทียบจะแพงน้อยกว่า แต่มันก็ไม่ได้หมายความว่าค่า P/E ที่ได้มานั้นจะถูก ตัวที่เราใช้เปรียบเทียบอาจจะ Overvalue อยู่ก็เป็นได้! การเปรียบเทียบค่า P/E ยังสามารถทำได้ระหว่างตลาดหุ้นด้วย เช่น เทียบกับตลาดเพื่อนบ้าน (Jakarta Stock Exchange Composite Index, Philippines Stock Exchange PSEi Index, Vietnam Ho Chi Minh Stock Index / VN-Index เป็นต้น)


P/E ratio สูงมาก !?

การที่ค่า P/E Ratio สูงไม่ได้หมายความว่าจะแย่สำหรับการลงทุนเสมอไป สมมุติว่าบริษัท A มี P/E Ratio = 50 แต่คาดว่าปีหน้าจะมีกำไรต่อหุ้นที่สูงขึ้นอย่างชัดเจน ถ้าหากราคาของหุ้นไม่เปลี่ยนแปลง บริษัท A จะมีค่า P/E Ratio ลดน้อยลง ทำให้ราคาของมันดูสมเหตุสมผลมากขึ้น ในบางครั้งการหลีกเลี่ยงการลงทุนในบริษัทที่มีค่า P/E สูงเกินอาจทำให้พลาดโอกาสดี ๆ ก็เป็นได้ หุ้นเติบโตส่วนใหญ่มักจะมีค่า P/E ที่สูงมาก แต่หลังจากการเติบโตเริ่มชลอตัว ค่า P/E ก็จะเริ่มกลับเข้าสู่สภาวะปรกติ ยกตัวอย่างเช่นหุ้นของ Google ที่เคยมีค่า P/E ขึ้นไปมากถึง 133 เท่า


Trailing P/E

Trailing P/E = ราคาหุ้นปัจจุบัน / กำไรสุทธิต่อหุ้น 4 ไตรมาสล่าสุด

Trailing P/E: คือ P/E อดีต หรือค่า P/E ที่ได้จากการคำนวณโดยใช้กำไรสุทธิต่อหุ้นย้อนหลัง (ข้อเท็จจริง) ซึ่งแตกต่างจาก Forward P/E ที่ต้องใช้การคาดการณ์ Trailing P/E จึงจัดได้ว่าเป็นข้อมูลที่แม่นยำที่สุด และเป็นค่า P/E ที่ถูกใช้มากที่สุด อย่างไรก็ตาม เพราะราคาของหุ้นขยับขึ้นลงอยู่ตลอดเวลาในขณะที่กำไรสุทธิต่อหุ้นคงที่ Forward P/E จึงเข้ามามีบทบาทในการประเมินค่าบริษัท


Forward P/E

Forward P/E = ราคาหุ้นปัจจุบัน / กำไรสุทธิต่อหุ้นที่คาดการณ์

Forward P/E: คือ P/E อนาคต หรือการคาดการณ์กำไรล่วงหน้าสำหรับใช้ในการคำนวณหาค่า P/E แน่นอนว่าการใช้กำไรจากการคาดการณ์เป็นสิ่งที่ไม่แน่นอนหากเทียบกับข้อมูลปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม เราสามารถใช้ประโยชน์จาก Forward P/E สำหรับการวิเคราะห์ต่าง ๆ ได้ เช่น หากเราคาดการณ์ว่าจะมีกำไรเพิ่มมากขึ้นในอนาคต P/E ที่คำนวณออกมาก็จะต่ำกว่าค่า P/E ในปัจจุบัน เรายังสามารถใช้ Forward P/E เพื่อเปรียบเทียบบริษัทที่มีความคาดหวังในอนาคตสูงกับบริษัททั่ว ๆ ไปได้อีกด้วย


Forward P/E vs. Trailing P/E

Forward หรือ Trailing? แล้วทำไมไม่ดูมันทั้งคู่เลยหล่ะ? บางครั้ง forward P/E และ trailing P/E ให้ผลลัพธ์ที่ใกล้เคียงกันมาก แต่ในบางครั้งก็แตกต่างกันมากเหลือเกิน ถ้ามันแตกต่างให้ลองวิเคราะห์และหาข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อหาเหตุผลมารองรับ การที่บริษัทเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วก็สามารถส่งผลให้ forward P/E มากกว่า trailing P/E ได้


 E ของ P/E ratio

ตัว E ของ P/E ratio เป็นตัวเลขที่สำคัญและไม่ควรถูกละเลยเป็นอย่างยิ่ง มันแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการทำกำไรของบริษัท ดังนั้นเราควรตรวจดูให้แน่ใจก่อนว่าตัว E นั้นสมเหตุสมผลและไม่ถูกบิดเบือน

  • การใช้ Trailing P/E กับหุ้นวัฏจักร (Cyclical stock): หุ้นวัฏจักรมีรอบของมันอยู่ การที่ค่า Trailing P/E ต่ำอาจหมายความว่า กำไร (E) มีสูงมากในช่วงที่ผ่านมา และนั่นอาจหมายความว่าใกล้หมดรอบของมันแล้วก็เป็นได้ (กำไรตก) ต้องระวัง!
  • เหตุการณ์ไม่คาดคิด: สมมุติว่าบริษัทถูกฟ้อง หรือเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิดอะไรก็ตามแต่ ที่ส่งผลกระทบให้ E ตก ทำให้ trailing P/E พุ่งสูงขึ้นมาก (ถูกบิดเบือน)
  • การขายสินทรัพย์:  ขายโรงงาน ขายที่ดิน หรืออะไรก็ตามที่ส่งผลให้ E สูงขึ้นเพียงชั่วคราว ส่งผลให้ P/E ต่ำลง ทั้งที่ความเป็นจริงหากใช้กำไรปรกติมาคำนวณ แล้วค่า P/E นั้นอาจห่างไกลจากคำว่าถูก (ถูกบิดเบือน)

สรุปเรื่องราวของ P/E ratio

หนี้สิน สินทรัพย์ กระแสเงินสด คู่แข่ง ความยั่งยืนของบริษัท การบริหารงาน และอื่น ๆ อีกมากมายที่ส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจสำหรับการลงทุนในบริษัท ปัจจัยเหล่านี้ไม่ได้ถูกสะท้อนออกมาโดย PE ratio ค่าพีอีเป็นเพียงหนึ่งตัวเลขเท่านั้น การตัดสินใจลงทุนอย่างรอบคอบย่อมไม่สามารถทำได้ด้วยการดูเพียงแค่หนึ่งตัวเลขอย่างแน่นอน ลองสมมุติดูว่าเราต้องการรู้ข้อมูลอะไรบ้างนอกเหนือจากค่า P/E ก่อนที่จะลงทุนในบริษัทแห่งไหนก็ตาม จะเห็นได้ว่าของถูกไม่ได้แปลว่าจะดีเสมอไป


ข้อสังเกตุเกี่ยวกับ P/E ratio

  • P/E ratio สูงมักจะหมายความว่านักลงทุนคาดหวังว่าบริษัทจะเติบโตในอนาคต
  • ค่าเฉลี่ย P/E ratio ของ SET อยู่ที่ 14 เท่า (Feb 2012) และ 18 เท่า (Feb 2013) ขยับขึ้นๆ ลงๆ ระหว่างปี
  • P/E ratio สามารถใช้ กำไรสุทธิต่อหุ้นคาดการณ์ เพื่อหา forward P/E ratio
  • บริษัทที่ขาดทุนจะไม่มี P/E ratio (N.A.)